वटपौर्णिमा व्रत पूजा साहित्य आणि विधी | वटपौर्णिमेच्या पूजेसाठी काही लागणारे साहित्य-
Vat Poornima २०२६ सोमवार, २९ जून २०२६ रोजी साजरी केली जाईल. या दिवशी पौर्णिमा तिथी २९ जून रोजी पहाटे ३:०६ वाजता सुरू होऊन ३० जून रोजी पहाटे ५:२६ वाजता समाप्त होईल. विवाहित स्त्रिया Vat Poornima वटवृक्षाची पूजा करून पतीच्या दीर्घायुष्य, आरोग्य आणि समृद्धीसाठी व्रत पाळतात.
🕰️ महत्वाचे वेळापत्रक
सणाची तारीख: सोमवार, २९ जून २०२६
पौर्णिमा तिथी: २९ जून ३:०६ AM – ३० जून ५:२६ AM
चंद्र दर्शन: २९ जून संध्याकाळी ७:१६ वाजता
शुभ मुहूर्त:
- ब्रह्म मुहूर्त: ४:०६ AM – ४:४६ AM
- अभिजित मुहूर्त: ११:५७ AM – १२:५२ PM
- विजय मुहूर्त: २:४४ PM – ३:४० PM
- गोधूलि मुहूर्त: ७:२२ PM – ७:४२ PM
🌿 Vat Poornima व्रत व पूजा
वटवृक्ष पूजा करताना स्त्रिया वटवृक्षाभोवती सात प्रदक्षिणा घालून पांढऱ्या धाग्याने बांधणी करतात.
पूजा साहित्य: पाणी, कुंकू, हळद, अगरबत्ती, दिवा, फळे व मिठाई.
व्रतकथा: सावित्री-सत्यवानाची कथा सांगितली जाते.
उपवास: स्त्रिया निर्जला उपवास करतात किंवा फळाहार घेतात.
वटपौर्णिमा पूजा साहित्य यादी 2026
Vat Poornima वटवृक्षाची पूजा करण्यासाठी कोणते साहित्य वापरावे?
पाणी – वटवृक्षाला अर्पण करण्यासाठी .
कुंकू आणि हळद – वृक्ष आणि पतीस द्यायला .
धागा -वटवृक्षाभोवती सात प्रदक्षिणा घालून धागा बांधण्यासाठी.
धूप व दीप – पूजा साठी.
फळे – नैवेद्य म्हणून.
मिठाई – प्रसादासाठी मिठाई.
सुपारी पान फुले – पूजेसाठी .
सावित्री-सत्यवान व्रतकथा पुस्तक – कथा सांगण्यासाठी.
🌸 वटपौर्णिमा पूजा विधी (२०२६).
वटपौर्णिमेच्या दिवशी पतीसाठी व्रत करतात त्याचे कारण काय. पूजेची पद्धत अशी आहे.
प्रातः स्नान करून व्रतास संकल्प करावा.
वटवृक्ष पूजन – पाण्याने वटवृक्ष भिजवून वरच्या जागी कुंकू व हळद लावावी.
पांढरा धागा – वृक्षाभोवती सात प्रदक्षिणा घालून पांढरा धागा बांधावा.
दीप व अगरबत्ती – म्हणजे दिवा लावून नसलेल्या देवीला अगरबत्ती अर्पण करावी.
नैवेद्य – फळं, मिठाई, सुपारी, पान अर्पण करा .
व्रतकथेचे वाचन – सावित्रीचे सत्यवानाचे कथा सांगावे.
सावित्री व्रत कथा.
वटपौर्णिमा किंव्हा वट पौर्णिमा ह्या दिवशी विवाहित स्त्रिया ह्या कथा सांगतात व ऐकतात. ही कथा स्त्रीच्या समर्पण, धैर्य आणि स्नहाचे प्रतिक आहे.
🌿 कथा संक्षेप सावित्री विवाह:
सावित्री एक राजकन्या होती. तिनं सत्यवान ह्या वसंतांच राजपुत्रासं तक्रार केला. सत्यवान गुणी होता, तिला त्याच्या आयुष्याची कमी माहित होती.
सत्यवानकडून वटवृक्षाचे उपयुक्त झाड कापीत असता तत्क्षणी त्याचा मृत्यु झाला.
यमराज यथेच्छ परंतु सत्यवान चढला. सावित्री मोहिमेवर निघाली आणि जिवंत झालेल्या पतीसाठी प्रार्थनेला लागली.
यमराजासमोर सावित्रीने हे आवाहन केले वयाच्या अठराव्या वर्षीच तिने केले होते.
कथेचा संदेश: प्रत्येक बाईच्या श्रद्धा सृष्टीच्या मातेसम आहे.
वटपौर्णिमेचा उखाणा:
“देव बनवतो साताजन्माच्या गाठी,
——— रावांच्या दीर्घायुष्यासाठी वडाला मारते फेरे साताजन्मा साठी.”
वटपौर्णिमा श्लोक :
वटपौर्णिमा श्लोक : वटपौर्णिमाच्या दिवशी वटवृक्षाची पूजा करताना स्त्रिया अर्थात महिला श्लोक व मंत्र म्हणतात:
वटवृक्षाय नमः। ब्रह्मा विष्णु महेशाय नमः।
(वटवृक्षात त्रिमूर्तीचे स्वरूप मानले जाते – ब्रह्मा मुळात, विष्णु खोडात, शिव शाखांमध्ये.)
सावित्री सत्यवानाय नमः। पतिसौभाग्यं देहि मे।
(पतीच्या दीर्घायुष्य व सौभाग्यासाठी प्रार्थना.) .
महत्व
हे श्लोक आणि मंत्र स्त्रीच्या भक्तीचे प्रतीक आहेत.
वटवृक्षाला नमस्कार केल्याने त्रिमूर्तीचे आशीर्वाद मिळतात.
सावित्रीच्या भक्तीमुळे सत्यवानाला जीवन परत मिळाले, म्हणून हे मंत्र पतीच्या दीर्घायुष्याचे प्रतीक मानले जातात.
FAQs Vat Poornima Importance In Marathi
Q1: वटपौर्णिमा म्हणजे काय?
या दिवशी स्त्रिया वटवृक्षाची पूजा करून आपल्या पतीच्या दीर्घायुष्यासाठी, आरोग्यासाठी आणि समृद्धीसाठी व्रत करतात. वटपौर्णिमा हा विवाहित स्त्रियांचा सण आहे.
Q2: वटवृक्षाचे महत्व काय आहे?
वटवृक्ष अमरत्व, शक्ती, ज्ञान आणि स्थैर्याचे प्रतीक आहे. त्यामुळे वटवृक्षाची पूजा त्रिमूर्तीची पूजा मानली जाते.
Q3: पूजा विधी कसा असतो?
वटवृक्षाला पाणी, कुंकू, हळद अर्पण करावी.
सात प्रदक्षिणा घालून धागा बांधावा.
दीप, अगरबत्ती अर्पण करून नैवेद्य द्यावा.
प्रसाद वाटावा.
व्रतकथा सांगावी.
Q4: उपास कसा करतात?
काही स्त्रिया फळाहार करतात – फळे, दूध, मखाना, सुका मेवा.
काही स्त्रिया निर्जला उपवास करतात, पाणी व अन्न न घेता.
Q5: सावित्री-सत्यवान कथा का सांगितली जाते?
सावित्रीने आपल्या पतीला मृत्यूपासून वाचवले. ही कथा स्त्रियांना पतीच्या दीर्घायुष्याची आशा देते. सावित्री सत्यवान कथा स्त्रीच्या भक्ती, निष्ठा आणि धैर्याचे प्रतीक आहे.
Q6: महाराष्ट्रात वटपौर्णिमा कशी साजरी केली जाते?
पुणे व महाराष्ट्रातील अनेक ठिकाणी स्त्रिया वटवृक्षाजवळ एकत्र येतात.
प्रसाद वाटतात आणि सौभाग्यवती स्त्रिया एकमेकींना आशीर्वाद देतात.पूजा करून उखाणे म्हणतात.